tra cứu · dữ kiện

Âm lịch & cách tính ngày Tết

Tết luôn là mồng Một tháng Giêng âm lịch, cái lịch đi theo mặt trăng. Trên tờ lịch dương, ngày đó chạy mỗi năm, trôi trong khoảng cuối tháng Một tới giữa tháng Hai, vì năm âm lịch ngắn hơn năm dương lịch chừng 11 ngày. Người ở xa dò cái ngày đó xong mới dám mua vé về.

Hai cuốn lịch, hai nhịp

Cái lịch treo tường là dương lịch, đi theo mặt trời. Tết đi theo âm lịch, đi theo mặt trăng. Mỗi tháng âm lịch bắt đầu đúng ngày trăng mới, là cái đêm không thấy trăng đâu hết. Tết là mồng Một tháng Giêng âm lịch, ngày đầu của năm mới. Nói gọn, Tết luôn là mồng Một. Chỉ có chỗ nó đứng trên tờ lịch dương là chạy.

Không phải người làm lịch in lộn, tại hai cái lịch không bằng nhau. Một năm âm lịch chừng 354 ngày, năm dương lịch 365 ngày, hụt nhau cỡ 11 ngày. Tưởng tượng hai đứa chạy vòng sân, một đứa chạy chậm hơn một chút, mỗi vòng lại tụt thêm một khúc. Nếu cứ để vậy thì vài năm nữa Tết rơi vô mùa hè, nên người ta chêm vô một tháng nhuận. Cứ vài năm, âm lịch có một năm mười ba tháng để kéo lại cho kịp.

Bởi vậy ngày Tết “trôi” qua lại, mà trôi trong một khoảng thôi, từ cuối tháng Một tới giữa tháng Hai, không sớm hơn 21/1, không muộn hơn 20/2. Dò lịch từ năm 1900 tới năm 2100 thì năm sớm nhất rơi vào 21/1, năm muộn nhất rơi vào 20/2.

Âm lịch Việt Nam tính theo giờ Việt Nam, UTC+7, nên ngày Tết phải tra theo lịch Việt Nam. Cậu hay nói: giao thừa là giao thừa bên nhà, bên này có khi đang ngồi làm, tới giờ đó gọi về là được.

Ngày Tết mười năm tới

Muốn mua vé năm nào thì dò năm đó.

Năm Con giáp Mồng 1 Tết (dương lịch)
2026 Bính Ngọ (Ngựa) 17/02/2026
2027 Đinh Mùi (Dê) 06/02/2027
2028 Mậu Thân (Khỉ) 26/01/2028
2029 Kỷ Dậu (Gà) 13/02/2029
2030 Canh Tuất (Chó) 02/02/2030
2031 Tân Hợi (Lợn) 23/01/2031
2032 Nhâm Tý (Chuột) 11/02/2032
2033 Quý Sửu (Trâu) 31/01/2033
2034 Giáp Dần (Hổ) 19/02/2034
2035 Ất Mão (Mèo) 08/02/2035

Bảng này tính theo cách tính lịch âm của ông Hồ Ngọc Đức, người làm lịch âm cho máy tính, tính theo giờ Việt Nam, và trùng với mấy cuốn lịch vạn niên chúng tôi đã dò. Cột con giáp chỉ là tên gọi của năm, như tên người, để kêu cho dễ nhớ.

Trâu và Mèo

Trong mười hai con giáp của Việt Nam, năm Sửu là năm Trâu, năm Mão là năm Mèo.


Ngày trong bảng là dữ kiện tra cứu, tính theo giờ Việt Nam. Nhà bạn ở múi giờ nào, giao thừa bên nhà là mấy giờ bên đó — kể cho chúng tôi nghe.

Nguồn tham khảo (3)
  1. Ngày Tết 2026–2036: đối chiếu nhiều nguồn lịch vạn niên (famemedia.vn, lichgotet.com, lichvannien365.com) — số liệu trùng khớp
  2. Múi giờ UTC+7: Wikipedia tiếng Việt (Tết Nguyên Đán)
  3. Hồ Ngọc Đức, 'Âm lịch Việt Nam' (thuật toán tính âm lịch, múi giờ UTC+7)

Xem đầy đủ ở trang Nguồn tham khảo

Bài này được tự do sao chép và chia sẻ, chỉ cần ghi nguồn tetholiday.com. · Về giấy phép